Menu




W Polsce nadal żyją Tatarzy

Kliknij, aby polubić Senioralna.TV na Facebooku
Kliknij, aby polubić czytany artykuł na Facebooku
Kruszyniany to niewielka wieś na Podlasiu. Odwiedza ją co roku kilkanaście tysięcy turystów. Wszystko to za sprawą niewielkiej grupy etnicznej. Mieszkańcami tych okolic są rdzenni Tatarzy.

Wieś liczy około 160 mieszkanców. Żyją w niej zgodzie zarówno wyznawcy prawosławia jak i muzułmanie. Kruszyniany są najlepszym przykładem tolerancji wyznaniowej. Tak powinna funkcjonować społeczność żyjąca w poszanowaniu innych wyznań i kultur. Większość mieszkańców wsi to wyznawcy prawosławia. Pomimo to na sołtysa wybrali Tatarkę, Ewę Chalecką. Najczęściej odwiedzanym miejscem w Kruszynianach jest zabytkowy meczet. W pobliżu niego znajduje się islamski cmentarz zwany mizar. Ciało muzułmanina raz pochowane nie może być nigdy przeniesione. Najstarsze nagrobki w tej nekropolii pochodzą z XVII wieku.

Historia Tatarów na ziemiach polskich sięga XIV wieku. Zaczęli się tu osiedlać za czasów księcia Witolda. Największe skupiska tych dzielnych synów orientu powstały koło Wilna i Kowna. Książę wyznaczał im do zasiedlenia strategiczne punkty swojego państwa. Były to głównie miejsca w pobliżu tras którymi poruszali się rycerze Zakonu Krzyżackiego. Tatarzy mieli obowiązek bronienia ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego. W XV wieku brali czynny udział w bitwie pod Grunwaldem. W burzliwej historii naszego kraju wielokrotnie stawali ramię w ramię z rycerzami polskimi. Bronili naszych ziem nawet wtedy, kiedy napastnikami byli ich pobratymcy. Mówili wówczas, że nie walczą ze współplemieńcami, lecz bezwzględnymi najeźdźcami, którzy palą, rabują i mordują.

Okres I Wojny Światowej nie był łaskawy dla polskich Tatarów. W walkach na różnych frontach zginęło wiele osób tej narodowości. Po wojnie doszło do masowej emigracji muzułmanów z ZSRR na tereny polskich kresów wschodnich. Po 1945 roku około 2 tysiące wyznawców Allacha zdecydowało się na zmianę miejsca zamieszkania. Część z nich wyemigrowała w głąb kraju, osiedlając się w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego i Gdańska. W Białymstoku istnieje do dziś największa grupa wyznawców Koranu. W Kruszynianach i Bohonikach znajdują się jedyne w Polsce islamskie gminy wyznaniowe, które posiadają zabytkowe meczety.

Meczet w Kruszynianach od innych świątyń różni się tylko niewielkimi szczegółami. Prawdopodobnie budowniczowie tej islamskiej świątyni byli wyznawcami prawosławia. Budowali w najlepiej znanym im stylu architektury sakralnej. Dlatego też meczet przypomina nieco cerkiew. Istnieje wyraźne podobieństwo między tymi dwoma obiektami. Meczet wyróżnia jedynie wnęka, której okna skierowane są na Mekkę. Ponadto zwieńczenia jego baniastych kopuł zamiast prawosławnych krzyży mają złote półksiężyce.

Obecnie w nabożeństwach muzułmańskich biorą udział cztery tatarskie rodziny. Do gminy wyznaniowej należą również osoby związane z tym miejscem dzięki swoim przodkom. W sumie meczet w Kruszynianach wspiera około 60 polskich Tatarów.